مقامهای ارشد امنیت ملی امارات متحده عربی و جمهوری اسلامی برای نخستین بار از زمان آغاز جنگ ایران، به صورت حضوری و مستقیم با یکدیگر دیدار کردند تا راههای کاهش تنش بین تهران و ابوظبی را بررسی کنند.
بلومبرگ بهنقل از منابعی آگاه که نامشان اعلام نشده گزارش داد که مقامهای ارشد امنیت ملی امارات متحده عربی و مقامهای از جمهوری اسلامی برای نخستین بار از زمان آغاز جنگ ایران، بهطور حضوری و مستقیم با یکدیگر دیدار کردند تا راههای کاهش تنش بین تهران و ابوظبی را بررسی کنند.
این منابع به بلومبرگ گفتند که این دیدار که این هفته برگزار شد نشاندهنده تغییر قابل توجهی در رویکرد دو طرف بوده و در شرایطی انجام شده است که هر دو کشور بیش از پیش به اهمیت داشتن روابط دوجانبه آرامتر پی بردهاند. رهبران امارات متحده عربی میخواهند برنامههای بلندپروازانه اقتصادی خود، از جمله سرمایهگذاری میلیاردها دلار برای افزایش تولید نفت و ایجاد مراکز داده هوش مصنوعی، بدون وقفه ادامه یابد.
بهنوشته بلومبرگ این رابطه برای تهران نیز اهمیت دارد، زیرا این کشور حوزه خلیج فارس پیش از آغاز جنگ یکی از بزرگترین شرکای تجاری جمهوری اسلامی و همچنین یکی از مسیرهای اصلی انتقال نفت تحریمشده ایران بود. بهگفته این منابع، آخرین تماس ابوظبی با تهران عمدتا ناشی از تلاش این کشور ثروتمند حوزه خلیج فارس برای رسیدن به نوعی تنشزدایی با حکومتی بوده که آن را دشمن خود میداند، اما در عین حال دریافته است که این حکومت فعلا همچنان در قدرت مانده است.
از زمان آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، جمهوری اسلامی بیش از هر کشور دیگری، از جمله اسرائیل، امارات را هدف حملات خود قرار داده است. ابوظبی نیز در چندین نوبت پاسخ داده و تهاجمیترین موضع را در میان همسایگان عرب خود در قبال جمهوری اسلامی اتخاذ کرده است.
بهنوشته بلومبرگ اکنون به نظر میرسد امارات در حال حرکت در همان مسیری است که قطر و عربستان سعودی نیز در پیش گرفتهاند؛ کشورهایی که خود نیز هدف حملات جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن قرار گرفتهاند اما برای کاهش تنشها به دیپلماسی روی آوردهاند. ریاض که شاهد هدف قرار گرفتن تاسیسات انرژی و پایگاههای نظامی خود بوده است، در اوایل فروردین تماس با تهران را در سطح وزیران امور خارجه از سر گرفت.
قطر که تاسیسات گاز طبیعی رأس لفان آن هدف حملهای گسترده قرار گرفت، بیش از دیگران برای بهبود روابط تلاش کرده است. این کشور در اواخر ماه گذشته میزبان هیاتی از جمهوری اسلامی به ریاست محمدباقر قالیباف بود و به طور فزایندهای به عنوان میانجی میان واشینگتن و تهران ایفای نقش میکند.
خبرگزاری رویترز بامداد پنجشنبه ۲۱ خرداد بهنقل از یک مقام آگاه گزارش داد گفتوگوهای هیات قطری و مقامهای جمهوری اسلامی برای دستیابی به توافق با آمریکا تا ساعات اولیه بامداد پنجشنبه ادامه داشت و مقامهای قطری روز پنجشنبه تهران را ترک کردند. هیات قطری چهارشنبه در ادامه تلاشها درباره توافق جمهوری اسلامی و آمریکا برای تمدید آتشبس وارد تهران شد. رویترز نوشته بود سفر قطریها با هدف «نهایی کردن» توافق انجام شده است.
در همین حال طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان، پنجشنبه در یک نشست خبری اعلام کرد کانالهای ارتباط دیپلماتیک میان آمریکا و جمهوری اسلامی همچنان باز است و این کشور و قطر همچنان در تلاشهای میانجیگری مشارکت دارند. بهنوشته بلومبرگ، هم امارات متحده عربی و هم قطر و عربستان به ضرورت همزیستی با همسایهای در آن سوی خلیج فارس که جمعیتی ۹۰ میلیونی و قدرت نظامی قابل توجهی که حتی با وجود خسارات گستردهای که در نتیجه بمبارانهای آمریکا و اسرائیل متحمل شده دارد، آگاه هستند.
حملات ایران تهدیدی برای روند تبدیل شدن دبی و ابوظبی به مراکز مهم صندوقهای پوشش ریسک و سایر شرکتهای مالی محسوب میشد. این درگیری همچنین به فروش نفت و صنعت گردشگری، دو ستون اصلی اقتصاد امارات، آسیب وارد کرد. بلومبرگ بهنقل از یکی از منابع خود نوشت این دیدار نتیجه چندین تلاش تهران برای ازسرگیری گفتوگوی سطح بالا با ابوظبی بوده است.
بهگفته او، امارات از پذیرش این تماسها خودداری کرده بود تا ابتدا اطمینان یابد افرادی که به نمایندگی از تهران مذاکره میکنند ارتباطی مستقیم با رهبر جدید جمهوری اسلامی، مجتبی خامنهای، و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دارند. تنها تماس شناختهشده دیگر میان امارات و جمهوری اسلامی در طول جنگ، در اواخر فروردین ماه و اندکی پس از برقراری آتشبس رخ داد.
در آن زمان شیخ منصور بن زاید، معاون رییس امارات، با محمدباقر قالیباف، رییس تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی با آمریکا، درباره راههای کاهش تنش در منطقه گفتوگو کرد. یکی از منابع به بلومبرگ گفت پس از آن تماس و همچنین سفر شیخ خالد بن محمد، ولیعهد ابوظبی، به پکن و دیدار با شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، یک کانال ارتباطی میان دو کشور ایجاد شد.
یکی از مقامهای اماراتی که مطابق مقررات دولت این کشور خواست نامش فاش نشود، به بلومبرگ گفت سیاست خارجی امارات بر ترویج تنشزدایی و کاهش تنشها در سراسر خاورمیانه، همراه با پیشبرد صلح و ثبات پایدار، استوار است. این مقام افزود امارات از تلاشها، از جمله اقداماتی که ایالات متحده انجام میدهد، برای محافظت از مردم منطقه در برابر پیامدهای درگیریها حمایت میکند. بهنوشته بلومبرگ دیدار این هفته نشاندهنده تغییر بیشتری در موضع امارات است.
در اواخر ماه مه، شیخ محمد بن زاید، رییس امارات، همراه با رهبران قطر و عربستان سعودی از رییسجمهوری آمریکا خواست از ازسرگیری جنگ تمامعیار علیه جمهوری اسلامی خودداری کند و فرصت بیشتری به مذاکرات بدهد. از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، حکومت ایران نزدیک به سه هزار موشک و پهپاد به سوی امارات شلیک کرده است.
بخش عمده این حملات با سامانه دفاعی پیشرفتهای که با کمک متحدانی همچون آمریکا، بریتانیا، فرانسه و اسرائیل فعالیت میکند رهگیری شدهاند. با این حال در جریان این حملات دستکم ۱۳ نفر کشته شدهاند و تاسیساتی مانند مراکز نفت و گاز، بنادر و هتلها میلیاردها دلار خسارت دیدهاند. رهبران امارات حملات جمهوری اسلامی، از جمله حمله ماه گذشته شبهنظامیان عراقی مورد حمایت تهران به نیروگاه هستهای براکه در غرب ابوظبی، را اقدامات تروریستی بدون تحریک قبلی تلقی کردهاند.
همین موضوع باعث شد امارات در آغاز جنگ موضعی سختگیرانه اتخاذ کند. ابوظبی علاوه بر حملات خود به ایران، تلاش کرد کشورهای عربی حوزه خلیج فارس مانند عربستان سعودی و قطر را برای اتخاذ پاسخی مشترک با هدف بازدارندگی جمهوری اسلامی متقاعد کند، اما بنا بر گزارش بلومبرگ این تلاشها به نتیجه نرسید.
به گفته این منابع، ادامه بسته ماندن تنگه هرمز، شکنندگی آتشبس برقرارشده از ۱۹ فروردین و کندی روند مذاکرات میان آمریکا و جمهوری اسلامی باعث تغییر محاسبات ابوظبی شده است. آنها افزودند که تمرکز فعلی امارات بر به حداقل رساندن خسارات و اختلالات بیشتر در اقتصاد و امنیت این کشور است. بهنوشته بلومبرگ، برخی نشانهها حاکی از موفقیت این رویکرد است.
از زمان هدف قرار گرفتن نیروگاه براکه، جمهوری اسلامی دیگر حملهای علیه امارات انجام نداده اما در مقابل، در همین هفته و همزمان با تشدید درگیریها با آمریکا، تهران کویت، بحرین و اردن را هدف قرار داده است. دونالد ترامپ پنجشنبه اعلام کرد که برای سومین شب متوالی به جمهوری اسلامی حمله و جزیره خارک را تصرف خواهد کرد، زیرا از ناکامی در دستیابی به توافق با تهران بیش از پیش ناامید شده است.
امارات با وجود حفظ روابط دیپلماتیک با جمهوری اسلامی، چندین نهاد اجتماعی، درمانی و آموزشی مرتبط با جمهوری اسلامی را در خاک خود تعطیل کرده و همچنین روادید اقامت برخی شهروندان ایرانی را لغو کرده، هرچند همچنان میزبان صدها هزار ایرانی است. انور قرقاش، مشاور ارشد دیپلماتیک رهبر امارات، بارها درباره از بین رفتن اعتماد میان دو کشور سخن گفته است.
او تاکید کرده که هرگونه ازسرگیری واقعی روابط منوط به بازگشایی بدون قید و شرط تنگه هرمز و پرداخت غرامت از سوی تهران است. امارات همچنین معتقد است هر توافق میان واشینگتن و تهران باید برنامه هستهای جمهوری اسلامی، موشکهای بالستیک و حمایت این کشور از گروههای نیابتی در منطقه را نیز در بر بگیرد.
با این همه، بلومبرگ در پایان گزارش خود تاکید کرده در حالی که ترامپ مشتاق محدود کردن برنامه هستهای ایران است، به نظر میرسد ایالات متحده بیش از پیش در حال حرکت به سمت توافقی است که احتمالا موضوع شبهنظامیان نیابتی و موشکهای بالستیک را از هر توافق صلح کنار خواهد گذاشت. رویترز پنجشنبه ۲۱ خرداد به نقل از یک مقام اروپایی و سه منبع ایرانی گزارش داد دو طرف در حال تبادل پیام درباره جزییات یک «یادداشت تفاهم» هستند و تلاشها برای نهاییسازی چارچوب توافق اولیه شدت گرفته است.
به گفته منابع ایرانی، آمریکا و جمهوری اسلامی به «یک تفاهم سیاسی» دست یافتهاند، اما برخی موضوعات همچنان نیازمند مذاکرات بیشتر است. به گزارش رویترز، از جمله مهمترین این موارد، تعیین سازوکاری برای آزادسازی دهها میلیارد دلار از درآمدهای نفتی مسدودشده جمهوری اسلامی در بانکهای خارجی است. پیشتر نیز سیانان به نقل از یک منبع دیپلماتیک، از ادامه مذاکرات میان حکومت ایران و ایالات متحده خبر داده بود. جمهوری اسلامی بهای وقتکشی در دستیابی به توافق را خواهد پرداخت.
ارتش ایالات متحده شامگاه ۲۰ خرداد و بامداد ۲۱ خرداد، برای دومین بار در کمتر از ۴۸ ساعت، به مواضع جمهوری اسلامیبقای نظام؛ اولویت اصلی جمهوری اسلامی رویترز در ادامه به نقل از منابع ایرانی گزارش داد اولویت کنونی جمهوری اسلامی نه دستیابی به یک توافق جامع، بلکه تضمین بقای نظام است. بر پایه این گزارش، حکومت ایران در پی ایجاد چارچوبی است که بتواند با آزادسازی داراییهای مسدودشده و پایان دادن به جنگ، «حداقل فضای تنفس» برای ادامه حیات نظام را فراهم کند.
یکی از این منابع به رویترز گفت جمهوری اسلامی خواستار آزادسازی بین ۶ تا ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای بلوکهشده خود و انتقال آنها به تهران است. او افزود: «واشینگتن میخواهد این منابع مالی بهصورت مرحلهای و صرفا برای خرید کالاهای بشردوستانه آزاد شوند و با بازگرداندن مستقیم این پولها به ایران مخالفت میکند.
» رویترز پیشتر گزارش داده بود گفتوگوهای هیات قطری با مقامهای جمهوری اسلامی برای دستیابی به توافقی میان تهران و واشینگتن تا ساعات اولیه بامداد ۲۱ خرداد ادامه داشت.۱۴ خرداد، روزنامه اورشلیمپستپافشاری جمهوری اسلامی بر آزادسازی داراییهای مسدودشدهاش به یکی از مهمترین موانع در مسیر مذاکرات تهران و واشینگتن تبدیل شده است. پایگاه خبری واینت ۲۱ خرداد گزارش داد همزمان با افزایش درگیریها میان آمریکا و جمهوری اسلامی، اسرائیل در حالت آمادهباش قرار گرفته و خود را برای احتمال آغاز مجدد نبرداین جوایز شامگاه چهارشنبه ۲۰ خرداد در مراسمی با حضور اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع و ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، اهدا شدند.
روزنامه ماکور ریشون پنجشنبه ۲۱ خرداد گزارش داد در میان طرحهای برگزیده، منظومه ماهوارههای شناسایی «اوفک»، مجموعهای از سامانههای جنگ الکترونیک برای حفظ برتری نیروی هوایی اسرائیل و همچنین یک سامانه تسلیحاتی ویژه که در عملیات علیه حکومت ایران مورد استفاده قرار گرفت، دیده میشود. بر اساس این گزارش، مراسم جایزه امنیت اسرائیل در سال جاری با تمرکز بر کارزارهای نظامی اخیر علیه جمهوری اسلامی برگزار شد.
، رییس جدید موساد، دیوید زینی، رییس سازمان اطلاعات و امنیت داخلی اسرائیل و دیگر مقامهای ارشد امنیتی این کشور حضور داشتند. در منطقه همچنان ادامه دارد و سرنوشت آتشبس میان جمهوری اسلامی و آمریکا در هالهای از ابهام قرار گرفته است.
پایگاه خبری واینت ۲۱ خرداد نوشت همزمان با افزایش درگیریها میان آمریکا و جمهوری اسلامی، اسرائیل در حالت آمادهباش قرار گرفته و خود را برای احتمال آغاز مجدد نبرددر ادامه، پنج پروژهای که جایزه امنیت اسرائیل در سال ۲۰۲۶ را به خود اختصاص دادند، معرفی میشوند. ماکور ریشون گزارش داد یکی از پروژههای برگزیده، یک سامانه تسلیحاتی پیشرفته ساخت اسرائیل است که در جریان رویارویی با جمهوری اسلامی به کار گرفته شد و دستاوردهای عملیاتی قابل توجهی به همراه داشت.
سامانه عملیاتی محرمانه برای موساد به گزارش ماکور ریشون، این سامانه امکان توسعه چشمگیر ظرفیتهای اطلاعاتی و عملیاتی موساد را در طیف گستردهای از ماموریتها فراهم میکند و نمادی از «نوآوری فناورانه و جسارت عملیاتی بیسابقه و پیشرو» به شمار میرود. پروژه عملیاتیسازی ماهوارههای «اوفک ۱۳» و «اوفک ۱۹» این ماهوارهها به دستگاه امنیتی اسرائیل امکان میدهند در هر زمان به اطلاعات و دادههای اطلاعاتی باکیفیت و قابل اعتماد دسترسی داشته باشد.
این جایزه به صنایع هوافضا، وزارت دفاع و واحد ۹۹۰۰ در سازمان اطلاعات ارتش اسرائیل اعطا شد. به گزارش ماکور ریشون، این پروژه برای حل «یک مساله عملیاتی محرمانه» طراحی شده است و راهحلهایی پیچیده، نوآورانه و دقیق ارائه میکند که مدتها دستگاه امنیتی اسرائیل را درگیر کرده بود. سامانه جنگ الکترونیک یکی دیگر از پروژههای برگزیده جایزه امنیت اسرائیل ۲۰۲۶، توسعه سامانههای پیشرفته جنگ الکترونیک با هدف حفظ برتری هوایی ارتش اسرائیل بود.
ماکور ریشون با استناد به اظهارات مقامهای اسرائیلی گزارش داد این پروژه مجموعهای از فناوریهای نوآورانه و منحصربهفرد را در بر میگیرد که یک دستاورد کمسابقه در سطح جهانی محسوب میشود و توانمندیهای عملیاتی گستردهای را در تمامی جبهههای نبرد در اختیار این کشور قرار داده است. بر اساس این گزارش، این سامانهها در میدان نبرد مورد آزمایش عملی قرار گرفتند و نقش مهمی در جلوگیری از رهگیری و انهدام هواگردهای سرنشیندار ایفا کردهاند.
مقامهای اسرائیلی از این فناوری بهعنوان یکی از عوامل کلیدی در حفظ آزادی عمل نیروی هوایی در کارزارهای اخیر یاد کردهاند. این جایزه به اداره پژوهش و توسعه تسلیحات و زیرساختهای فناوری وزارت دفاع، موساد، نیروی هوایی، شرکت الیسرا از زیرمجموعههای شرکت البیت سیستمز، شرکت رافائل و واحد ۸۲۰۰ سازمان اطلاعات ارتش اسرائیل تعلق گرفت.
وزیر دفاع اسرائیل در مراسم اعطای جایزه امنیت سال ۲۰۲۶ اعلام کرد رویارویی با جمهوری اسلامی همچنان ادامه دارد و اسرائیل برای هرگونه سناریوی احتمالی آماده است. کاتز ادامه داد: «هنوز تا پایان نبرد با ایران فاصله زیادی باقی مانده است. اگر ایران به اسرائیل حمله کند، با پاسخی سخت روبهرو خواهد شد؛ همانگونه که در روزهای اخیر شاهد آن بودیم. ارتش اسرائیل برای اجرای حملات گسترده در ایران آمادگی کامل دارد.
» او همچنین نقش فناوریهای نظامی و دفاعی اسرائیل را در موفقیتهای عملیاتی این کشور برجسته دانست و گفت توانایی تجهیز نیروهای نظامی به پیشرفتهترین سامانههای دفاعی و تهاجمی جهان که حاصل توسعه فناوریهای بومی است، یکی از عوامل اصلی قدرت اسرائیل به شمار میرود. رییسجمهوری اسرائیل نیز در این مراسم، نقش خلاقیت، جسارت و نوآوری را در موفقیتهای امنیتی و نظامی این کشور برجسته دانست.
هرتزوگ تاکید کرد در شرایط کنونی، ارزش نوآوریها و دستاوردهای فناورانه اسرائیل «بینهایت و غیرقابل اندازهگیری» است. جایزه امنیت اسرائیل به ابتکار دیوید بنگوریون، اولین نخستوزیر این کشور، پایهگذاری شد تا از نقش دانشمندان، پژوهشگران و متخصصان در توسعه توانمندیهای دفاعی و امنیتی اسرائیل قدردانی شود.
در طول دهههای گذشته، شماری از مهمترین دستاوردهای نظامی و فناوری اسرائیل موفق به دریافت این جایزه شدهاند که از جمله میتوان به سامانههای دفاع موشکی «پیکان»،مقامهای اسرائیلی معتقدند تهران بعید است در واکنش به حملات احتمالی آمریکا مستقیماً اسرائیل را هدف قرار دهد، اما نسبت به نتیجهبخش بودن تلاشهای دیپلماتیک دولت دونالد ترامپ نیز بدبین هستند. به گزارش واینت، مقامهای امنیتی اسرائیل تحولات اخیر میان واشینگتن و تهران، از جمله تهدیدهای ترامپ برای انجام حملات جدید علیه ایران، را از نزدیک زیر نظر دارند.
به گفته این منابع، ارتش اسرائیل برای سناریوی ازسرگیری درگیریها آماده شده است؛ هرچند ارزیابی فعلی تلآویو این است که ایران برای جلوگیری از فراهم شدن بهانهای برای حمله مستقیم اسرائیل، از شلیک موشک به این کشور خودداری خواهد کرد. این گزارش به افزایش لحن تهدیدآمیز مقامهای ایرانی نیز اشاره کرده است.
از جمله ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس، که در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت تعداد تلفات آمریکاییها بیش از آن چیزی است که ترامپ اعلام میکند و هشدار داد که جنگ احتمالی آینده به منطقه محدود نخواهد ماند. یک مقام امنیتی اسرائیلی به واینت گفته است که ترامپ در حال افزایش فشار بر ایران است و اگر توافقی حاصل نشود، احتمال بازگشت به گزینه نظامی وجود دارد.
به گفته این مقام، کاخ سفید امیدوار است فشارهای فزاینده بتواند مجتبی خامنهای را به پذیرش پیشنهادهای آمریکا ترغیب کند، اما ارزیابی اسرائیل این است که ایران در حال خریدن زمان است و همین مساله موجب افزایش ناامیدی و بیصبری ترامپ شده است. واینت به نقل از منابع اسرائیلی نوشت که تلآویو معتقد است جمهوری اسلامی در نهایت توافق مورد نظر واشینگتن را نخواهد پذیرفت و تلاش خواهد کرد روند مذاکرات را طولانی کند.
از دید مقامهای اسرائیلی، حتی در صورت دستیابی به توافق، این توافق احتمالاً تنها به تمدید چند هفتهای یا چند ماهه آتشبس منجر خواهد شد و بحران را بهطور اساسی حل نخواهد کرد. این گزارش همچنین میگوید اسرائیل از سرگیری عملیات نظامی علیه ایران را گزینه مطلوبتری میداند و خواهان اجرای حملاتی است که به گفته منابع اسرائیلی، ترامپ پیشتر مانع انجام آنها شده بود.
بر اساس این گزارش، ترامپ درباره احتمال هدف قرار دادن پلها و نیروگاههای برق ایران صحبت کرده، اما تاکنون اسرائیل را از حمله به چنین اهدافی بازداشته است. واینت در بخش دیگری از گزارش خود به جزئیات مذاکرات غیرمستقیم میان آمریکا و ایران با میانجیگری پاکستان پرداخته است. به نوشته این رسانه، روزنامه فرانسوی لو فیگارو گزارش داده که یکی از موانع اصلی پیشرفت مذاکرات، دشواری دسترسی مستقیم به مجتبی خامنهای است.
موضوعی که ایراناینترنشنال نیز پیشتر در خبری اختصاصی از آن خبر داده بود. بر اساس این گزارش، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در جریان سفر خود به تهران قصد داشت برای نهایی کردن برخی جزئیات توافق احتمالی میان حکومت ایران و آمریکا با مجتبی خامنهای دیدار کند، اما احمد وحیدی به او گفته است که چنین دیداری ممکن نیست زیرا خامنهای همچنان از جراحات ناشی از حملات پیشین رنج میبرد.
به نوشته لو فیگارو، این موضوع باعث بروز تنش در گفتوگوهای میان دو طرف شد. در همین حال، واینت با استناد به گزارش والاستریت ژورنال نوشت برخی تحلیلگران امنیتی معتقدند حوادث اخیر، از جمله سرنگونی یک بالگرد آپاچی آمریکایی در تنگه هرمز، میتواند نشانه تغییر در دکترین دفاعی جمهوری اسلامی باشد. بر اساس این ارزیابی، سپاه پاسداران اختیارات بیشتری به فرماندهان میدانی داده است تا بدون نیاز به تایید فرماندهی مرکزی در تهران درباره عملیاتها تصمیمگیری کنند.
به نوشته این گزارش، هدف از این تغییر احتمالی، بازسازی توان بازدارندگی حکومت ایران در برابر آمریکا و اسرائیل عنوان شده است. در عین حال، گزارشهای منتشرشده در رسانههای غربی حاکی از آن است که جناحهای تندرو در ساختار قدرت ایران خواهان واکنشهای شدیدتر هستند، اما همچنان از ورود به یک جنگ تمامعیار پرهیز میکنند.
حمیدرضا عزیزی، پژوهشگر موسسه آلمانی امور بینالملل و امنیت، در گفتوگو با والاستریت ژورنال گفته است که وضعیت کنونی بسیار شکننده است و تهران تاکنون تلاش کرده سطح تنش را پایینتر از آستانهای نگه دارد که به کشته شدن نیروهای آمریکایی در دوره آتشبس منجر شود. واینت نتیجهگیری میکند که با افزایش فشارهای نظامی آمریکا و تردید اسرائیل نسبت به موفقیت مذاکرات، منطقه بار دیگر در آستانه دور تازهای از تنش و درگیری قرار گرفته است.
ارتش آمریکا به دستور رییسجمهوری ایالات متحده، حملات جدیدی را علیه اهدافی در ایران آغاز کرده است. فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرده این عملیات در پاسخ به آنچه «تجاوزات بیدلیل و مداوم ایران» خوانده شده، انجام شده است. به نوشته والاستریت ژورنال، یک مقام ارشد آمریکایی گفته است که نیروهای آمریکایی در این دور از حملات، سامانههای پدافند هوایی و سایتهای راداری ایران در نزدیکی تنگه هرمز را هدف قرار دادهاند.
این مقام تاکید کرده که هیچیک از زیرساختهای غیرنظامی در این عملیات هدف قرار نگرفتهاند. همزمان گزارشهایی از وقوع انفجار در بندرعباس، جزیره قشم و سیریک منتشر شده است. پنتاگون این حملات را بخشی از «دیپلماسی اجباری» برای وادار کردن تهران به پذیرش شروط آمریکا در مذاکرات توصیف کرده است. از مقر سنتکام در فلوریدا گفت: «اگر لازم باشد با بمب مذاکره کنیم، با بمب مذاکره خواهیم کرد.
» این حملات در ادامه رویاروییهای نظامی روزهای اخیر میان تهران و واشینگتن انجام شده است. ارتش آمریکا سهشنبه ۱۹ خرداد نیز سه موج حمله علیه سایتهای راداری، سامانههای پدافندی و مراکز کنترل زمینی ایران انجام داده بود؛ حملاتی که پس از سرنگونی یک بالگرد آپاچی آمریکایی توسط یک پهپاد ایرانی در تنگه هرمز صورت گرفت.
والاستریت ژورنال مینویسد ترامپ پس از ماهها ناکامی در دستیابی به یک توافق پایدار با حکومت ایران، اکنون بار دیگر به سمت گزینه نظامی متمایل شده است؛ هرچند همچنان درهای دیپلماسی را باز نگه داشته است. او چهارشنبه ۲۰ خرداد گفت که دو طرف به توافق نزدیک شده بودند اما ایران از پذیرش شروط واشینگتن خودداری کرده است.
به گفته مقامهای آمریکایی، ترامپ حتی پس از صدور دستور حملات جدید، از طریق قطر پیامی به تهران فرستاده و تاکید کرده است که این حملات واکنشی به سرنگونی بالگرد آمریکایی بوده و به معنای آغاز یک جنگ تمامعیار نیست. با این حال، او هشدار داده که فشار نظامی تا زمان پذیرش شروط آمریکا افزایش خواهد یافت. یکی از اصلیترین موانع در مذاکرات، برنامه هستهای ایران است.
بر اساس این گزارش، دولت ترامپ خواهان توافقی سختگیرانهتر از توافق هستهای سال ۲۰۱۵ است. واشینگتن از تهران خواسته است غنیسازی اورانیوم را برای دستکم یک دهه متوقف کند و همچنین ذخایر اورانیوم غنیشده خود را نابود، منتقل یا رقیقسازی کند. در مقابل، ایران خواهان دریافت امتیازهای اقتصادی، از جمله لغو تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده، پیش از ورود به مذاکرات نهایی درباره محدودیتهای هستهای است.
اما واشینگتن اصرار دارد که تهران ابتدا گامهای عملی برای محدود کردن برنامه هستهای خود بردارد. همزمان با افزایش فشارهای نظامی، دولت ترامپ سیاست فشار اقتصادی علیه حکومت ایران را نیز تشدید کرده است. رییسجمهوری آمریکا چهارشنبه اعلام کرد که نیروی دریایی این کشور طی یک ماه گذشته به طور مخفیانه عبور ۲۰۰ کشتی حامل حدود ۱۰۰ میلیون بشکه نفت را از تنگه هرمز اسکورت کرده و تلاش ایران برای مسدود کردن کامل این آبراه راهبردی را خنثی کرده است.
با وجود این، مقامهای آمریکایی به والاستریت ژورنال گفتهاند که ترامپ انتظار نداشت آتشبس چندماهه میان دو طرف تا این اندازه شکننده باشد. از سرگیری حملات موشکی و پهپادی حکومت ایران، افزایش تورم و قیمت سوخت در آمریکا و نیز تشدید تنشها در جبهه اسرائیل و حزبالله، فشارهای تازهای را بر دولت آمریکا وارد کرده است. این گزارش همچنین به نگرانیها درباره احتمال طولانی شدن بحران اشاره میکند.
استیون کوک، پژوهشگر ارشد شورای روابط خارجی آمریکا، به والاستریت ژورنال گفته است که «ترامپ در حال از دست دادن کنترل اوضاع است. » مایکل سینگ، عضو پیشین شورای امنیت ملی آمریکا نیز هشدار داده که هیچیک از طرفین حاضر به پذیرش هزینههای سنگین سازش یا تشدید درگیری نیستند و همین مساله میتواند به تداوم بحران منجر شود. او گفته است: «وقتی همه تصمیمگیری را به فردا موکول میکنند، جنگها میتوانند بیپایان شوند.
» والاستریت ژورنال در پایان مینویسد که همزمان با تنش میان حکومت ایران و آمریکا، درگیری میان اسرائیل و حزبالله نیز بر پیچیدگی شرایط افزوده است. به گفته این روزنامه، اسرائیل هفته گذشته قصد داشت عملیات گستردهای را در بیروت آغاز کند، اما ترامپ توانست بنیامین نتانیاهو را متقاعد کند که به جای یک حمله گسترده، عملیات محدودتری را اجرا کند.
پیت هگست بعدازظهر چهارشنبه در مقابل مقر فرماندهی مرکزی ایالات متحده ضمن دفاع از عملیات نظامی واشینگتن علیه جمهوری اسلامی، هشدار داد که در صورت عدم پذیرش توافق مورد نظر دولت دونالد ترامپ، تهران با حملات جدید و «قاطع» آمریکا روبهرو خواهد شد. هگست پس از بازدید از مقر سنتکام در فلوریدا در جمع خبرنگاران گفت که ایالات متحده طی هفتههای گذشته به نیروی دریایی، نیروی هوایی، سامانههای پدافندی و تواناییهای ایران برای اعمال قدرت در منطقه ضربه زده و برتری نظامی خود را به تهران نشان داده است.
او تاکید کرد که فرماندهی مرکزی آمریکا همچنان در حال برنامهریزی عملیاتهای بعدی است و حملاتی که «امشب یا شبهای آینده» انجام شود، «قوی و روشن» خواهد بود. او در عین حال تاکید کرد که ایران همچنان فرصت دارد با پذیرش توافقی که دولت ترامپ پیشنهاد کرده، از تشدید درگیریها جلوگیری کند.
وزیر جنگ آمریکا با اشاره به عملیات موسوم به «خشم حماسی» و اقدامات نظامی اخیر واشینگتن در منطقه، عملکرد سنتکام را «تاریخی» توصیف کرد و تاکید کرد این عملیاتها موازنه قدرت در منطقه و شرایط تردد در تنگه هرمز را به نفع آمریکا تغییر داده است. او همچنین در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره حملات موشکی ایران گفت که بخش عمده حملات جمهوری اسلامی یا به هدف نرسیده یا توسط سامانههای دفاعی آمریکا رهگیری شده و توان تهاجمی جمهوری اسلامی «به شدت کاهش یافته است».
وزیر جنگ آمریکا در واکنش به پرسشی درباره احتمال هدف قرار گرفتن زیرساختهای غیرنظامی ایران، از ارائه جزئیات خودداری کرد اما گفت آمریکا اهدافی را انتخاب خواهد کرد که تواناییهای نظامی ایران را تضعیف و شرایط عملیاتی نیروهای آمریکایی را بهبود بخشد. او همچنین گفت که سنتکام در دوره آتشبس از فرصت بهدستآمده برای تکمیل اطلاعات و فهرست اهداف خود استفاده کرده و توانایی آمریکا در شناسایی و هدفگیری اهداف در ایران نسبت به آغاز عملیات نظامی اخیر به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.
وزیر جنگ آمریکا در بخش دیگری از سخنان خود تاکید کرد ایران در شرایط فعلی توان محدودی برای تولید موشک و پهپاد دارد و در صورت مشاهده هرگونه تلاش برای بازسازی این توانمندیها، آمریکا بار دیگر آنها را هدف قرار خواهد داد. هگست در پایان با تکرار موضع دولت ترامپ درباره مذاکرات با تهران گفت آمریکا همچنان آماده دستیابی به توافق است، اما هشدار داد که اگر ایران این مسیر را نپذیرد، واشینگتن از گزینه نظامی استفاده خواهد کرد.
او گفت: «اگر لازم باشد با بمب مذاکره کنیم، با بمب مذاکره خواهیم کرد. »
Please follow us on Google to support us Iran-UAE Relations Security Talks Tensions Diplomatic Efforts Economic Programs