درگیریهای نظامی میان ایران و ائتلاف آمریکا و اسرائیل از ۹ اسفند ۱۴۰۴ با کشته شدن علی خامنهای آغاز شد. پس از چهل روز، آتشبسی دو هفتهای برقرار شد که با میانجیگری پاکستان تمدید گردید. تنش بر سر تنگه هرمز و حملات موشکی به کویت و بحرین ادامه دارد.
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران از روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ با حملات گسترده هوایی و موشکی آغاز شد. در این حملات، شماری از اصلیترین مقامات حکومت ایران از جمله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، کشته شدند.
این رویداد تحولی عظیم در منطقه ایجاد کرد و منجر به واکنشهای سریع نظامی و دیپلماتیک گردید. چهل روز پس از آغاز جنگ، تهران و واشنگتن بر سر آتشبسی دو هفتهای توافق کردند. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در واپسین ساعات باقیمانده از این آتشبس اعلام کرد که به درخواست شماری از مقامهای پاکستان، از سرگیری احتمالی حملات به جمهوری اسلامی را به طور موقت متوقف و آتشبس را تمدید کرده است.
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که تنش میان دو کشور بر سر کنترل تنگه هرمز به شدت بالا گرفته بود. تهران از زمان آغاز جنگ تا کنون این آبراه مهم بینالمللی را مسدود کرده است؛ اقدامی که به دلیل پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی، به تنش میان ایران و بسیاری از دیگر کشورها نیز انجامید.
در هفتههای گذشته، درگیریهای پراکنده میان دو طرف همچنان ادامه داشته و پاکستان به یکی از میانجیهای اصلی میان تهران و واشنگتن تبدیل شده است. سفر محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، به تهران در روز شنبه ۱۶ خرداد ۱۴۰۴، بخشی از تلاشهای اسلامآباد برای کاهش تنشهای منطقهای و دستیابی به توافقی پایدار بود. نقوی پس از شرکت در نشست سازمان شانگهای در قرقیزستان به اسلام آباد بازگشت و با شهباز شریف و دیگر مقامات ارشد کشورش گفتوگو کرد.
رسانههای ایران گزارش دادند که نقوی پس از ورود به تهران با اسکندر مومنی، وزیر کشور ایران، دیدار کرد و قرار است با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز گفتوگو نماید. این تحولات در حالی رخ میدهد که تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا در روزهای اخیر بار دیگر افزایش یافته است. ارتش آمریکا اعلام کرد روز جمعه چند موشک شلیکشده از سوی ایران به سمت کویت و بحرین را رهگیری کرده است.
پیش از آن نیز چهار پهپاد ایرانی در نزدیکی تنگه هرمز سرنگون شدند. به گفته ارتش آمریکا، پس از این رویدادها تاسیسات راداری ایران در جزیره قشم و منطقه گروک هدف حمله قرار گرفتند. تهران این حملات را نقض آشکار آتشبس برقرارشده در آوریل ۲۰۲۶ و تجاوز نظامی علیه تمامیت ارضی ایران توصیف کرده است. وزارت خارجه ایران از شورای امنیت سازمان ملل خواست نسبت به آنچه نقض آشکار آتشبس و اقدامات غیرقانونی آمریکا خوانده، واکنش نشان دهد.
این بیانیه در حالی منتشر شده که تنشها میان تهران و واشنگتن با وجود آتشبس همچنان ادامه دارد. همزمان، لبنان نیز به صحنه تنشهای مرتبط با جنگ ایران و آمریکا تبدیل شده است. لبنان از اوایل ماه مارس و پس از آغاز درگیریهای منطقهای، با حملات موشکی ایران به اسرائیل و پاسخ اسرائیل با حملات هوایی و عملیات زمینی به اهدافی در لبنان مواجه شد.
دولت لبنان و اسرائیل این هفته در مذاکراتی در واشینگتن بر سر اجرای یک آتشبس مشروط به توافق رسیدند. طبق این توافق، قرار است بخشهایی از جنوب لبنان تحت کنترل انحصاری ارتش لبنان قرار گیرد. با این حال، حزبالله این توافق را نپذیرفته و ایران نیز تاکید کرده است که لبنان باید بخشی از هرگونه توافق احتمالی میان تهران و واشینگتن برای پایان دادن به جنگ باشد.
یک منبع آگاه به خبرگزاری فرانسه گفته است که سفر فرمانده ارتش لبنان با تلاشهای میانجیگرانه پاکستان برای پایان دادن به جنگ میان ایران و آمریکا مرتبط است و لبنان نقش مهمی در این مذاکرات ایفا میکند. پاکستان تلاش میکند از طریق رایزنیهای فشرده با تهران، واشینگتن و بازیگران منطقهای، زمینه دستیابی به توافقی پایدار برای کاهش تنشها را فراهم کند.
در همین حال، ایران بار دیگر به کشورهای منطقه هشدار داد که اجازه ندهند از قلمرو یا امکانات آنها برای عملیات نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی استفاده شود. وزارت خارجه ایران روز شنبه ۱۶ خرداد در بیانیهای اعلام کرد کشورهای منطقه باید به اصل حسن همجواری پایبند باشند و از استفاده از خاک خود برای اقدامات تجاوزکارانه علیه ایران جلوگیری کنند. این هشدار پس از حملات بامداد شنبه آمریکا به تاسیسات راداری در منطقه سیریک و جزیره قشم مطرح شد.
بحرین و کویت نیز روز شنبه ۶ ژوئن حملات موشکی ایران به خاک خود را محکوم کردند و آن را نقض حاکمیت ملی و تشدید تنش در منطقه خواندند. وزارت خارجه بحرین در بیانیهای اعلام کرد حملات جدید ایران به بحرین و کویت تجاوزی آشکار و نقض فاحش حاکمیت دو کشور محسوب میشود. این وزارتخانه افزود بحرین و کویت موفق شدهاند هفت موشک شلیکشده از سوی ایران را رهگیری کنند.
همزمان، وزارت خارجه کویت نیز این حملات را تهدیدی مستقیم علیه جان شهروندان و ساکنان این کشور توصیف کرد و گفت این اقدام نقض آشکار حاکمیت کویت و تشدیدی خطرناک در تنشهای منطقهای است. در همین حال، احتمال تلاش اسرائیل برای جمعآوری اطلاعات از مقامهای ارشد آمریکایی و آگاهی از بحثها و تصمیمگیریهای داخلی دولت آمریکا درباره تحولات منطقه افزایش یافته است.
یکی از مقامهای آمریکایی به شبکههای خبری گفته است که ارزیابی پنتاگون در قالب سندی هفت صفحهای تنظیم شده که در آن به موارد مشخصی اشاره شده که باعث افزایش نگرانیها شدهاند. کاخ سفید و سفارت اسرائیل در آمریکا این گزارش را رد کردهاند؛ همچنین پنتاگون نیز از اظهار نظر درباره آن خودداری کرده است.
این تحولات نشاندهنده پیچیدگی و گستردگی بحران در منطقه است که با میانجیگری پاکستان و سایر بازیگران بینالمللی، امید به کاهش تنشها وجود دارد، اما همچنان خطر تشدید درگیریها و نقض آتشبس احساس میشود
Please follow us on Google to support us جنگ ایران و آمریکا آتشبس میانجیگری پاکستان تنگه هرمز لبنان