+34
بررسی گزارش محرمانه پنتاگون درباره بهره‌برداری پکن از درگیری‌های آمریکا و ایران برای تضعیف بازدارندگی واشینگتن در شرق آسیا و گسترش نفوذ اقتصادی و نظامی در خاورمیانه همزمان با دیدار ترامپ و شی.
در حالی که فضای دیپلماتیک میان واشینگتن و پکن در ظاهر با لحنی دوستانه و امیدوارکننده رنگین شده است، گزارش‌های داخلی در ایالات متحده از یک واقعیت بسیار پیچیده‌تر و نگران‌کننده خبر می‌دهند.
دونالد ترامپ در دیداری حساس با رییس‌جمهوری چین، با تاکید بر طولانی‌ترین رابطه میان روسای جمهور دو کشور، این موضوع را مایه افتخار دانست و با تمجید از شی جین‌پینگ به عنوان رهبری بزرگ، ابراز امیدواری کرد که روابط دو اقتصاد بزرگ جهان بهتر از هر زمان دیگری شود. ترامپ تاکید کرد که هرگاه مشکلی پیش آمده، طرفین مستقیما برای حل آن اقدام کرده‌اند و آینده این رابطه را فوق‌العاده توصیف کرد.
اما این فضای مثبت در سطح سیاسی، با ارزیابی‌های سخت‌گیرانه و هشداردهنده نهادهای نظامی آمریکا در تضاد است. بر اساس گزارش واشینگتن‌پست، ارزیابی‌های محرمانه پنتاگون که برای ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا تهیه شده، نشان می‌دهد که چین به شکلی هوشمندانه از درگیری‌های نظامی آمریکا با جمهوری اسلامی برای پیشبرد اهداف استراتژیک خود بهره برده است.
این گزارش که با استفاده از چارچوب تحلیلی موسوم به DIME تهیه شده است، واکنش‌های چین را در چهار حوزه دیپلماتیک، اطلاعاتی، نظامی و اقتصادی بررسی می‌کند. نتایج این ارزیابی حاکی از آن است که پکن از زمان آغاز عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، توانسته است نفوذ خود را در خلیج فارس گسترش دهد.
یکی از تکان‌دهنده‌ترین بخش‌های این گزارش به فروش تسلیحات چین به متحدان عرب آمریکا اشاره دارد؛ کشورهایی که برای محافظت از زیرساخت‌های انرژی و پایگاه‌های نظامی خود در برابر حملات موشکی و پهپادی ایران، به تجهیزات دفاعی نیاز داشتند و در این مسیر به سوی پکن متمایل شدند. علاوه بر این، در بحران بسته شدن تنگه هرمز که مسیر انتقال یک‌پنجم نفت و گاز جهان است و فشارهای شدیدی بر بازارهای جهانی وارد کرد، چین خود را به عنوان تامین‌کننده راهکار و کمک‌رسان به کشورهای دچار کمبود انرژی معرفی کرد و از این طریق جایگاه خود را به عنوان یک قدرت مسئول و نجات‌بخش در سطح بین‌المللی تثبیت نمود.
یکی از جدی‌ترین نگرانی‌های پنتاگون که در این گزارش برجسته شده، مسئله مصرف گسترده ذخایر تسلیحاتی ایالات متحده در جنگ ایران است. مصرف حجم عظیمی از موشک‌ها، بمب‌ها و به‌ویژه سامانه‌های رهگیر پدافندی مانند پاتریوت و تاد، در کنار موشک‌های کروز تاماهاوک برای دفاع از اسرائیل و متحدان عرب، منجر به کاهش ذخایر استراتژیک آمریکا شده است.
این موضوع به طور مستقیم توان بازدارندگی واشینگتن در برابر چین را تضعیف کرده و باعث ایجاد نگرانی‌های شدید در میان متحدان شرق آسیا از جمله تایوان، ژاپن و کره جنوبی شده است. این کشورها اکنون با تردید به توانایی آمریکا برای مداخله نظامی در صورت وقوع یک درگیری احتمالی بر سر تایوان می‌نگرند.
همچنین، پکن با مشاهده نزدیک عملیات نظامی آمریکا، توانسته است درس‌های ارزشمندی برای برنامه‌ریزی‌های نظامی آینده خود استخراج کند و همزمان در سطح دیپلماتیک، با توصیف این جنگ به عنوان اقدامی غیرقانونی، آمریکا را به عنوان قدرتی تهاجمی و بی‌پروا معرفی کند که نظم بین‌المللی را تخریب می‌کند. از منظر اقتصادی، تحلیلگران معتقدند چین به دلیل توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و داشتن ذخایر نفتی عظیم، مصونیت بیشتری در برابر بحران‌های انرژی داشته است.
رایان هاس، کارشناس برجسته موسسه بروکینگز، معتقد است که رفتار چین در ارائه سوخت و فناوری انرژی سبز به کشورهای مختلف، نه از روی نوع‌دوستی، بلکه یک استراتژی دقیق ژئوپلیتیک برای ایجاد شکاف میان آمریکا و شرکای سنتی‌اش است. در مقابل، دولت ترامپ و سخنگویان کاخ سفید و پنتاگون این ادعاها را رد کرده و مدعی‌اند که در مدت کوتاهی توان نظامی ایران را نابود کرده و یکی از موفق‌ترین محاصره‌های دریایی تاریخ را اجرا کرده‌اند.
با این حال، گزارش‌های نیویورک‌تایمز مبنی بر مذاکرات میان شرکت‌های چینی و مقام‌های ایرانی برای انتقال تسلیحات، لایه‌ای جدید از پیچیدگی را به این رقابت اضافه می‌کند و نشان می‌دهد که در پشت پرده لبخندهای دیپلماتیک ترامپ و شی، یک جنگ سرد مدرن و استراتژیک در جریان است که موازنه قدرت جهانی را به شدت تحت تاثیر قرار داده است
دونالد ترامپ شی جین‌پینگ پنتاگون ژئوپلیتیک تنگه هرمز