بررسی دقیق مذاکرات میان ایران و عمان درباره مسیر امن عبور کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، دیدگاههای مقامهای ایرانی و تأثیرات احتمالی بر امنیت دریایی و روابط بینالمللی.
ایران و عمان در دو ماه گذشته بهمنظور ایجاد یک مسیر امن برای عبور کشتیهای تجاری در تنگه هرمز مذاکره کردهاند. مذاکرات این دو بندار ساحلی، که در محور امنیتی و فنی بسیاری از نکات حساس را پوشش میدهد، به مرحله نزدیکسازی به توافق رسیده است.
اما مقامهای ایرانی واضحاً تأکید میکنند که این پیشرفت هممعنی بازگشایی فوری نخواهد بود و کنترل فعالتری بر تردد در تنگه لازم است تا از هرگونه تهدید خارجی جلوگیری شود. به گفته معاون سخنگوی وزارت امور خارجه ایران اسماعیل بقایی، رسیدن ایران و عمان به توافق در مورد مختصات جغرافیایی مسیر تازه تقریباً دورهٔ تحصیلی مئات کشتی را فراهم کرده است.
وی افزود که متن بیانیه مشترک هنوز در حین بررسیهای نهایی قرار دارد و این سند در حال تدوین ویژگیهای فنی، امنیتی و زیستمحیطی میباشد. او اشاره کرد که خروجی این مذاکرات با مخالفت با وجود برخی طرفهای ثالث بهصورت مشروط است که در حال حاضر مشخص نیست آنها کدام کشورها هستند. کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه، در تفویمات خود تأکید میکند که توافقی با عمان از خود بهصورتکامل بازگشایی تنگه نمیباشد.
او توضیح داد که اگرچه کنترل ترافیک و عبور کشتی در تنگه مزیت دارد، اما امنیت تنگه تنها زمانی تضمین میشود که دخالتهای دیگر کشورها و موانع دریایی امریابی بر رژیم شرطی آزادی حرکت کشتیها عبور نکند. سلطه کنترل تردد و عوارض ميتواند خروجی قرارداد را تحت شرایطی محدود کند.
اولین طرح مشترک ایران و عمان که در جریان مذاکرات جاری مطرح میشود، به معنای واگذاری نقش مرکزی برای ایران در مسیر ورود کشتی به خلیج فارس و نقش عمان برای خروج است. اما هنوز اختلافی در نحوهٔ کنترل عوارض دریایی و هزینههای خدماتی وجود دارد. دولت آمریکا، که بهعنوان یک نهاد منسجم در مقاومت در برابر تسهیلکنندهٔ کنترل تنگه است، مستتر بر این سر و صدا سود خود میطلبد.
در کل، بررسیهای جدید میگوید که مسیری که بخش عمده ای از مسیرهای کنونی عبور کشتیها را تغییر خواهد داد هنوز جزئیات رسمی نداشته و در نهایت امکان حذف خطوط موقتی در تنگه وجود دارد. تاکید ایران بر اینکه این توافق، در بلندمدت برای مستقر شدن در تنگه هرمز حیاطی جزو بحرانهای طولانیمدت محسوب میشود و اگرچه در مراحل اولیه مذاکرات، برخی نکات از جمله حیطه حملات و نقل امن کشتیها مطرح است، اما برای رسیدن به مرحلهٔ نهایی، تضاد با آمریکا و چالشهای دیگر پیامدهای اساسی در مسیر عملیاتی قرار میگیرد
ایران عمان طرقه هرمز کشتی تجاری دولای آمریکا




